Χάνσελ και Γκρέτελ

Θέλοντας να συνεχίσω με συνταγές εμπνευσμένες από χριστουγεννιάτικα παραμύθια συνειδητοποίησα πόσο σκληρές ήταν οι ιστορίες που διαβάζαμε όταν ήμασταν παιδιά. Το Κοριτσάκι με τα Σπίρτα, ο Μολυβένιος Στρατιώτης, το Έλατο, όλα είχαν μέσα τους τον πόνο και το θάνατο στολισμένους με χριστουγεννιάτικα φωτάκια. Αποφάσισα λοιπόν να διαλέξω ένα παραμύθι με ένα, αν μη τι άλλο, χαρούμενο τέλος, το Hansel και Gretel. 

Το γνωστό παραμύθι των αδερφών Grimm εκδόθηκε το 1812 με τον τίτλο Hänsel und Gretel. Αν και αυτό που οι περισσότεροι θυμούνται είναι το ζαχαρόσπιτο της μάγισσας, αυτό που στην ουσία πραγματεύεται το παραμύθι είναι η πείνα και η φτώχεια. Ο Hansel και η Gretel είναι τα παιδιά ενός ξυλοκόπου. Όταν πέφτει λιμός στη χώρα, η μητριά τους πείθει τον πατέρα τους να τα αφήσουν στο δάσος και να κρατήσουν για τον εαυτό τους το λιγοστό τους ψωμί: «άκουσε με άνδρα μου, αύριο το πρωί πάρε τα παιδιά, δώσε τους ένα κομμάτι ψωμί και μετά οδήγησε τα στο δάσος. Όταν φτάσεις βαθιά μέσα στο δάσος, εκεί που είναι πυκνό και δύσβατο, άναψε μία φωτιά και άφησε τα μόνα τους και φύγε. Δεν έχουμε πια τους πόρους για να τα συντηρήσουμε»*. Ο πατέρας αρχικά αντιστέκεται στο σχέδιο της αλλά στο τέλος, συνειδητοποιώντας τη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκονται, συμφωνεί να εγκαταλείψει τα παιδιά του.  Στην αρχική του έκδοση το παραμύθι ανέφερε τους βιολογικού γονείς να παίρνουν αυτήν την απόφαση μαζί. Θεωρώντας όμως ότι μια μητέρα δεν θα το έκανε αυτό στα παιδιά της, αντικαταστάθηκε από - ακόμα μία - κακιά μητριά.

Φυσικά σε μια γαστρονομική αναπαράσταση του παραμυθιού αυτού δεν θα μπορούσε να λείπει το σπιτάκι της μάγισσας. Το φαγητό όμως που πρωταγωνιστεί στην ιστορία είναι το ψωμί. Η έλλειψη του οδηγεί τον πατέρα να αφήσει τα παιδιά του στο δάσος. Τα ψίχουλα από το τελευταίο του κομμάτι ψωμί ρίχνει ο Hansel ώστε να ξαναβρούν το δρόμο για το σπίτι τους. Και η μάγισσα ζητά από τη Gretel να δει εάν ψήθηκε το ψωμί, ψάχνοντας ευκαιρία να τη σπρώξει στο φούρνο. Τελικά η μάγισσα κατέληξε να κάνει παρέα στο ψωμάκι, τα παιδάκια να γυρίσουν μαζί με το θησαυρό της μάγισσας στον πατέρα τους -τι βολικό, η μητριά είχε ήδη πεθάνει - και να ζήσουν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα. 

*Όλες οι παραθέσεις είναι από το παραμύθι Hansel and Gretel των αδερφών Grimm. 

Μαύρο ψωμί

«Gretel έλα εδώ στον φούρνο,» φώναξε η γριά μάγισσα και καθώς έφτασε η Gretel της είπε: «κοίτα μέσα αν το ψωμί έχει αρχίσει να παίρνει χρώμα, τα μάτια μου είναι αδύναμα και δεν μπορώ να δω τόσο μακριά. Αν και εσύ δεν μπορείς να δεις τόσο μακριά θα σε βάλω πάνω στο φτυάρι και θα σε σπρώξω μέσα στον φούρνο για να δεις από κοντά».

Επειδή έχω αδυναμία στις μάγισσες -τι παρεξηγημένες γυναίκες αλήθεια-  αλλά και στα παιδάκια, αποφάσισα να ψήσω μόνο ψωμάκι. Το κλασσικό γερμανικό ψωμί είναι σικάλεως και αρκετά συμπαγές. Η συνταγή που επέλεξα περιέχει μισό αλεύρι για όλες τις χρήσεις και μισό ολικής αλέσεως ώστε να μείνω πιστή στο μαύρο ψωμί του παραμυθιού.

Υλικά

250 gr αλεύρι ΓΟΧ 

250 gr αλεύρι ολικής άλεσης

240 ml χλιαρό νερό

1 φακελάκι ξηρή μαγιά

1 κ.γ. ζάχαρη

60 ml ελαιόλαδο

1 πρέζα αλάτι

Σουσάμι

Εκτέλεση

Στο μίξερ βάζουμε το νερό, τη μαγιά και τη ζάχαρη. 

Ανακατεύουμε να διαλυθεί η μαγιά και προσθέτουμε τα αλεύρια και το αλάτι. 

Ανακατεύουμε με το γάντζο και προσθέτουμε σιγά σιγά περίπου τα 40 ml ελαιόλαδο. 

Βάζουμε τη ζύμη σε αλευρωμένη επιφάνεια και δουλεύουμε με τα χέρια. Εάν η ζύμη είναι σκληρή βάζουμε λίγο ακόμα ελαιόλαδο, εάν κολλάει στα χέρια προσθέτουμε λίγο αλεύρι. Με το υπόλοιπο ελαιόλαδο αλείφουμε τα τοιχώματα μιας γάστρας. Κάνουμε τη ζύμη μπάλα και τη βάζουμε στη γάστρα. Χαράζουμε σε 3-4 σημεία και πασπαλίζουμε με σουσάμι. Κλείνουμε τη γάστρα. 

Ψήνουμε στους 50oC για μία ώρα και στους 250oC για άλλη μία ώρα. Αφήνουμε να κρυώσει σε σχάρα. 

Το σπίτι της μάγισσας.

"Αφού περπάτησαν την επόμενη μέρα μέχρι το μεσημέρι, φτάσανε σε ένα σπίτι το οποίο ήταν κατασκευασμένο ολόκληρο από ψωμί, ενώ είχε επικάλυψη από γλυκά και τα παράθυρα ήταν από άσπρη ζάχαρη. «Εκεί θα σταθούμε και θα φάμε μέχρι να χορτάσουμε» είπε ο Hansel «εγώ θα ξεκινήσω από την σκεπή, εσύ ξεκίνα να τρως από το παράθυρο»". 

Το σπιτάκι της μάγισσας δεν ήταν τίποτα άλλο από το κλασσικό γλυκό gingerbread (ψωμί από ginger, κοινώς πιπερόριζα). Τα Χριστούγεννα όλες οι χώρες της Σκανδιναβίας και της Βόρειας Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ολλανδίας, μοσχοβολούν αυτό το γλυκάκι. Η πιο συνηθισμένη μορφή του είναι ανθρωπάκι, αλλά και τα σπιτάκια δίνουν και παίρνουν. Φυσικά το σπιτάκι μας αφορά το παραμύθι οπότε η διακόσμηση δεν είναι Χριστουγεννιάτικη. Η συνταγή όμως προσαρμόζεται ανάλογα με τις επιθυμίες του δημιουργού. 

Υλικά

Για το gingerbread

330 gr αλεύρι ΓΟΧ

1 +1/2 κ.γ. baking powder

1/2 κ.γ baking soda

1/4 κ.γ. αλάτι

1 κουτάλι σούπας τζίντζερ

1+ 1/2 κ.γ. κανέλα

1/2 κ.γ. γαρύφαλλο

70 gr βούτυρο

110 gr καστανή ζάχαρη

90 ml πετιμέζι

1 μεγάλο αυγό
1+1/2 κ.γ. βανίλια

Για το royal icing

2 ασπράδια αυγών κατά προτίμηση βιολογικών/παστεριωμένων επειδή θα καταναλωθούν ωμά
350 gr ζάχαρη άχνη
2 κ.γ. λεμόνι
1 βανιλίνη

Εκτέλεση

Gingerbread
Σ'ένα μπολ ανακατεύουμε το αλεύρι, το baking powder, τη baking soda, το αλάτι, την κανέλα, το τζίντζερ και το γαρύφαλλο

Βάζουμε στο μπολ του μίξερ το βούτυρο, τη ζάχαρη και το αυγό και ανακατεύουμε σε μεσαία ταχύτητα μέχρι να αναμειχθούν τα υλικά.Προσθέτουμε το πετιμέζι και τη βανίλια και συνεχίζουμε το ανακάτεμα

 

Βάζουμε σιγά σιγά τα στερεά υλικά και ανακατεύουμε. Συνεχίζουμε το ζύμωμα με το χέρι σε αλευρωμένη επιφάνεια.

 

Κάνουμε τη ζύμη μια μπάλα. Την τυλίγουμε σε πλαστική μεμβράνη και τη βάζουμε στο ψυγείο για τουλάχιστον 2 ώρες. Εκτυπώνουμε το πατρόν για το σπιτάκι. Στο διαδίκτυο υπάρχουν πάρα πολλά σχέδια και μεγέθη. 

 

Βγάζουμε από το ψυγείο και σε λαδόκολλα ανοίγουμε φύλλο πάχους 3 χιλιοστών. Κόβουμε τα κομμάτια που χρειαζόμαστε χρησιμοποιώντας το πατρόν. 

 

Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 190oC για 15 λεπτά. Αφήνουμε να κρυώσουν εντελώς. 

 

Royal Icing
Χτυπάμε τα ασπράδια με το λεμόνι στο μίξερ. 
Μόλις αρχίσουν να αφρίζουν ρίχνουμε την άχνη και την βανίλια 


Ανακατεύουμε αρχικά σε χαμηλή ταχύτητα ώστε να μην πεταχτεί η ζάχαρη και μετά σε δυνατή ταχύτητα μέχρι να έχουμε μια κρέμα που να στέκεται. Πρέπει να είναι αρκετά σφιχτή καθώς θα αποτελέσει το "μπετόν" για το σπίτι.  

 

Βάζουμε σε κορνέ για να στήσουμε το σπιτάκι. 

Στήσιμο
Χρησιμοποιώντας το κορνέ βάζουμε icing στη βάση που θα στήσουμε το σπίτι και σε κάθε πλευρά του μπισκότου μας. Αρχικά στηρίζουμε την πρόσοψη με το ένα πλαϊνό κομμάτι. Τοποθετούμε ένα στήριγμα -στην προκειμένη περίπτωση ένα μικρό ποτήρι- και συνεχίζουμε με το άλλο πλαϊνό κομμάτι και με το πίσω μέρος του σπιτιού. 

 

 

Μόλις κολλήσουμε τα πρώτα κομμάτια αφήνουμε περίπου 1 ώρα να σταθεροποιηθούν πριν περάσουμε στη σκεπή. 


Αφαιρούμε τα ποτήρια-στηρίγματα και ακολουθώντας την ίδια διαδικασία κολλάμε τη σκεπή. Αφήνουμε να στεγνώσει και να σταθεροποιηθεί, ιδανικά ένα βράδυ.  

 

Το royal icing μπορεί να πασαλείψει λίγο το σπιτάκι αλλά δεν υπάρχει πρόβλημα καθώς θα το διακοσμήσουμε από πάνω. Στην περίπτωση που θέλουμε να φαίνεται το gingerbread και να μην καλυφθεί από ζαχαρωτά,  προσέχουμε να μη λερώσουμε τα εξωτερικά σημεία του μπισκότου.

Διακόσμηση
Για τη διακόσμηση χρησιμοποιήσαμε το υπόλοιπο royal icing και στολίσαμε με marshmallows, καραμέλες, πολύχρωμες τρούφες και ζαχαρόπαστα. Καταλήξαμε σ'ένα σπιτάκι εξ' ολοκλήρου καλυμμένο με γλυκά.

Οι Μικρές Κυρίες

Μπήκε ο Δεκέμβρης και μαζί η χριστουγεννιάτικη διάθεση. Δεν μπορώ να φανταστώ Χριστούγεννα χωρίς συγκεκριμένες ιστορίες. Μια από αυτές - ίσως η πιο αγαπημένη μου - είναι "Οι Μικρές Κυρίες" της Louisa May Alcott. Το βιβλίο είναι βασισμένο στη ζωή της συγγραφέως και πρωτοεκδόθηκε σε δύο τόμους το 1868 και 1869 αντίστοιχα. Το 1880 επανεκδόθηκε ως ένα έργο υπό τον τίτλο "Οι Μικρές Κυρίες" ("Little Women"). Εκατό χρόνια μετά, τα Χριστούγεννα του 1980 μου δόθηκε ως δώρο από τη διπλανή μου στη δευτέρα δημοτικού, την Αριστέα. Ήταν το πρώτο βιβλίο που διάβασα "μόνη μου" και η σημερινή κατάσταση αυτού του αντιτύπου μαρτυρά το πόσο ταλαιπωρήθηκε στα χέρια μου για πολλά, πολλά χρόνια. H Meg, η Jo, η Beth και η Amy με συντρόφευσαν σ'όλη την παιδική μου ηλικία. Φυσικά είχα ταυτιστεί με τη Jo και παρομοίαζα την αδερφή μου πότε με τη Meg και πότε με την Amy ανάλογα με το εάν ήμασταν τσακωμένες ή όχι! 

Μια από τις πολλές συγκινητικές στιγμές του βιβλίου είναι στο δεύτερο κεφάλαιο όταν τα κορίτσια αποφασίζουν να χαρίσουν το χριστουγεννιάτικο πρωινό φαγητό τους σε μια φτωχή οικογένεια, ύστερα από την παρότρυνση της μητέρας τους.

Προς τιμήν τους λοιπόν η πρώτη εορταστική συνταγή δεν είναι άλλη από το χριστουγεννιάτικο πρωινό των αδερφών March το οποίο έσπευσα να μοιραστώ και εγώ με φίλους. 

" - Καλά Χριστούγεννα κορούλες μου! Χαίρομαι που ξεκινήσατε χαρούμενες και ελπίζω να συνεχίσετε έτσι. Αλλά πριν καθίσουμε για πρωινό θα ήθελα να σας πω κάτι. Όχι πολύ μακριά από εδώ, βρίσκεται μια φτωχή γυναίκα μ'ένα νεογέννητο. Έξι ακόμα παιδάκια κοιμούνται αγκαλιασμένα σ'ένα κρεβάτι για να ζεσταθούν, καθώς δεν έχουν φωτιά. Δεν έχουν τίποτα να φάνε και το μεγαλύτερο αγόρι ήρθε να μου πει ότι υποφέρουν από την πείνα και το κρύο. Κορίτσια μου, θα τους δώσετε το πρωινό σας ως Χριστουγεννιάτικο δώρο;

 -Ήταν όλες ασυνήθιστα πεινασμένες καθώς περίμεναν ήδη μια ώρα και για λίγο δεν μίλησε καμία. Μόνο για ένα λεπτό, καθώς ή Jo αναφώνησε: πόσο χαίρομαι που ήρθες πριν ξεκινήσουμε!

 -Μπορώ να βοηθήσω να κουβαλήσουμε τα πράγματα στα φτωχά παιδάκια; ρώτησε η Beth πρόθυμα"*

*Όλες οι παραθέσεις είναι από το βιβλίο Little Women, Μέρος Πρώτο, Κεφάλαιο 2 "A Merry Christmas".

Τηγανίτες

"Η μαμά θα είναι πίσω σύντομα νομίζω οπότε φτιάξε τις τηγανίτες ώστε να είναι όλα έτοιμα, είπε η Meg"
Οι τηγανίτες (pancakes) θεωρούνται απαραίτητες σ'ένα καλό αμερικάνικο πρωινό. Φτιάχνονται γρήγορα με απλά υλικά και σερβίρονται με κάποιο σιρόπι, σοκολάτα ή μέλι. 

Υλικά

140 γρ. αλεύρι
50 γρ. ζάχαρη
120 γρ. γάλα
1 αυγό
1 βανιλίνη
1/2 φακελάκι baking powder
Ηλιέλαιο

Εκτέλεση

Χτυπάμε καλά τη ζάχαρη και το αυγό με σύρμα. Προσθέτουμε το γάλα και ανακατεύουμε.

Προσθέτουμε τα υπόλοιπα υλικά και ανακατεύουμε μέχρι να έχουμε έναν πηκτό χυλό.

Σ'ένα αντικολλητικό τηγάνι βάζουμε 1/2 κουταλιά του γλυκού ηλιέλαιο. Μόλις κάψει χαμηλώνουμε τη φωτιά και βάζουμε μια κουταλιά της σούπας από τον χυλό.

Όταν αρχίσει να βγάζει φουσκάλες είναι έτοιμη για γύρισμα. Πιέζουμε με τη σπάτουλα μέχρι να ψηθεί. Συμπληρώνουμε 1/2 κουταλιά του γλυκού ηλιέλαιο και συνεχίζουμε με τις υπόλοιπες τηγανίτες.

Σερβίρονται ζεστές.

Muffins

"Εγώ θα φέρω την κρέμα και τα muffins, πρόσθεσε η Amy, παραιτούμενη ηρωικά από το αγαπημένο της έδεσμα."

Σεβόμενη την εποχή στην οποία εκτυλίσσεται η ιστορία αλλά και την αγάπη της Amy για τα μικρά αυτά κέικ, αποφάσισα να φτιάξω την παραδοσιακή συνταγή της περιόδου του αμερικανικού εμφυλίου η οποία δεν υπολείπεται καθόλου σε γεύση από αυτήν που γνωρίζουμε στις μέρες μας. Χρησιμοποιούμε καλαμποκάλευρο κάτι το οποίο ήταν σύνηθες για την εποχή. 

Υλικά

130 γρ. αλεύρι ΓΟΧ
100 γρ. καλαμποκάλευρο
100 γρ. ζάχαρη
1 κουταλιά της σούπας baking powder
1 βανιλίνη
1 κ.γ. αλάτι
120 ml γάλα
125 γρ. βούτυρο λιωμένο
2 αυγά
50 ml μέλι

Εκτέλεση

Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 200οC
Σ' ένα μπολ ανακατεύουμε τα αλεύρια, το baking powder, τη ζάχαρη, τη βανιλίνη και το αλάτι.
Σε άλλο μπολ χτυπάμε το γάλα, το αυγό, το βούτυρο και το μέλι. 



Βάζουμε τα στερεά υλικά στο μπολ με τα υγρά και ανακατεύουμε.




Σε φόρμα για muffin βάζουμε χαρτάκια και γεμίζουμε με το μείγμα.



Ψήνουμε για 15'-20'. Ελέγχουμε με οδοντογλυφίδα για να δούμε εάν ψήθηκαν.


Σερβίρονται σκέτα ή με sour cream όπως τα θέλει και η ηρωίδα του βιβλίου.

Popovers

"Η Meg ήδη τύλιγε τα μαύρα ψωμάκια..."

Στο αγγλικό κείμενο η Meg τυλίγει buckwheat's (μαύρο σιτάρι). Ύστερα από εκτενή αναζήτηση στο διαδίκτυο και ανάγνωση δεκάδων συνταγών μαγειρικής της εποχής του αμερικανικού εμφυλίου, έφτασα στο συμπέρασμα ότι το μαύρο σιτάρι καταναλωνόταν στο πρωινό με τη μορφή δημητριακών με γάλα (porridge) αλλά και μικρών ψωμιών, τα γνωστά popovers. Τα popovers είναι ψωμάκια με βάση το αυγό τα οποία είναι μέσα κούφια. Ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή την εποχή στην οποία ζουν οι ηρωίδες του βιβλίου λόγω της ευκολίας να τα φτιάξουν και να καταναλωθούν είτε αλμυρά είτε γλυκά.
Για την αυθεντικότητα της συνταγής χρησιμοποίησα αυτήν της Mrs. Hooper από το βιβλίο "Tit-Bits or How to Prepare a Dish at a Moderate Expense" που εκδόθηκε το 1864 στη Νέα Υόρκη και τη Βοστόνη. Η μόνη διαφορά ώστε να μείνω πιστή στο βιβλίο είναι ότι εκτός από αλεύρι για όλες τις χρήσεις χρησιμοποίησα και αλεύρι ολικής άλεσης.

Υλικά


1 αυγό
130 γρ αλεύρι ΓΟΧ ανακατεμένο με 1/2 κ.γ. baking powder
2 κουταλιές σούπας αλεύρι ολικής άλεσης
1 κούπα γάλα
1/2 κουταλιά της σούπας βούτυρο
λίγο αλάτι

Εκτέλεση

Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 220οC. Είναι σημαντικό ο φούρνος να είναι ζεστός.
Σ'ένα μπολ χτυπάμε με σύρμα ελαφρά το αυγό. Προσθέτουμε το γάλα και το αλάτι και ανακατεύουμε. 



Προσθέτουμε το αλεύρι. Ανακατεύουμε απαλά να ομογενοποιηθούν τα υλικά.


Βουτυρώνουμε 6 θήκες για muffin και μοιράζουμε τη ζύμη.


Ψήνουμε για 20' στους 220οC και συνεχίζουμε για περίπου άλλα 35'-40' στους 175οC. Δεν ανοίγουμε το φούρνο κατά τη διάρκεια του ψησίματος. Αφήνουμε σε σχάρα να κρυώσουν.



Σερβίρονται ζεστά και γεμίζουμε με αλμυρές ή γλυκές επιλογές.

Καλαμποκόψωμο


"Όταν γύρισαν σπίτι τους, αφήνοντας πίσω τους θαλπωρή, δεν υπήρχαν σ'όλη την πόλη τέσσερις πιο εύθυμοι άνθρωποι από τα πεινασμένα μικρά κορίτσια που χάρισαν το πρωινό τους και παρηγορήθηκαν με ψωμί και γάλα το πρωί των Χριστουγέννων"

Το καλαμποκόψωμο ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές την περίοδο του αμερικανικού εμφυλίου επειδή ήταν πολύ φθηνό και μπορούσαν να το φτιάξουν σε διάφορες μορφές όπως ζυμωτό, άζυμο, τηγανητό κοκ. Εδώ επιλέξαμε ένα ζυμωτό καλαμποκόψωμο* που σίγουρα θα αποζημίωνε τις τέσσερις αδερφές για τη "θυσία" τους. 

Υλικά 



60 γρ. καλαμποκάλευρο συν έξτρα για το πασπάλισμα του ψωμιού
30 γρ. ζάχαρη
1 φακελάκι. ξηρή μαγιά
250 ml χλιαρό πλήρες γάλα συν έξτρα για την επάλειψη του ψωμιού
250 ml χλιαρό νερό
15 γρ. θαλασσινό ψιλό αλάτι
700 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις

Εκτέλεση

Στο μπολ του μίξερ ρίχνουμε το καλαμποκάλευρο, τη ζάχαρη, τη μαγιά και το χλιαρό γάλα και νερό. Ανακατεύουμε καλά και αφήνουμε σε ζεστό περιβάλλον για 5 λεπτά περίπου να ενεργοποιηθεί η μαγιά.



Βάζουμε το γάντζο στο μίξερ και προσθέτουμε το αλάτι και το αλεύρι λίγο - λίγο. Ζυμώνουμε μέχρι να έχουμε μια ζύμη ελαστική που δεν κολλάει στο χέρι.


Συνεχίζουμε το ζύμωμα με το χέρι σε αυλευρωμένη επιφάνεια.



Κάνουμε τη ζύμη μια μπάλα και τη βάζουμε σ'ένα μπολ το οποίο έχουμε αλείψει με ελαιόλαδο. Καλύπτουμε με πλαστική μεμβράνη και αφήνουμε σε ζεστό μέρος για να φουσκώσει περίπου 1 ώρα.



Σ'ένα ταψί/φόρμα/γάστρα αλείφουμε τα τοιχώματα με ελαιόλαδο και πασπαλίζουμε με αλεύρι. Αναποδογυρίζουμε και τινάζουμε ελαφρά να φύγει το περιττό αλεύρι.Βάζουμε τη ζύμη πάλι σε αλευρωμένη επιφάνεια και ξαναζυμώνουμε για ένα λεπτό. Φτιάχνουμε το σχήμα ανάλογα με τη φόρμα μας και τοποθετούμε μέσα. Σκεπάζουμε με πλαστική μεμβράνη και αφήνουμε να ξαναφουσκώσει.



Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 200οC.
Αλείφουμε την επιφάνεια με γάλα και πασπαλίζουμε με καλαμποκάλευρο.Μ'ένα κοφτερό μαχαίρι χαράζουμε την επιφάνεια του ψωμιού σε 3-4 μέρη.



Ψήνουμε στις αντιστάσεις για 30' στους 200οC. Χαμηλώνουμε στους 185οC και συνεχίζουμε το ψήσιμο για 20' ακόμα.
Βγάζουμε από το φούρνο και αφήνουμε 5-10 λεπτά να κρυώσει. Ξεφορμάρουμε και το αφήνουμε πάνω σε σχάρα μέχρι να κρυώσει εντελώς.


Αν και οι ηρωίδες της ιστορίας έφαγαν το ψωμάκι τους με γάλα, η πρόταση σερβιρίσματος περιλαμβάνει διάφορες λιχουδιές αλμυρές ή γλυκές ανάλογα με τα γούστα των συνδαιτυμόνων σας.

*Η συνταγή για το καλαμποκόψωμο είναι εμπνευσμένη από το blog http://greekmylittleexpatkitchen.blogspot.nl/